Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa we Włocławku została powołana rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 20 września 2001 r. Zgodnie z tą decyzją oficjalną działalność rozpoczęła 1 lutego 2002 roku.
Starania o utworzenie we Włocławku Uczelni państwowej podjęto kilka lat wcześniej, kiedy to na mapie administracyjnej kraju widniało województwo włocławskie. Wyrazem obywatelskich dążeń stało się zarejestrowanie 16 września 2000 roku Stowarzyszenia na Rzecz Państwowej Kujawsko-Dobrzyńskiej Wyższej Szkoły Zawodowej we Włocławku. Ostateczne deklaracje na rzecz włocławskiej państwowej uczelni podjęto w podpisanym 13 grudnia 2001 roku Porozumieniu czterech Sygnatariuszy: Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Prezydenta Miasta Włocławek i Stowarzyszenia.
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa we Włocławku jest Uczelnią państwową, prowadzącą studia I stopnia.
Poprzez swoją działalność dydaktyczną i naukową, współtworzy obraz gospodarczy i kulturowy miasta i regionu. Zapewnienie najwyższej jakości pracy dydaktycznej, naukowej i wychowawczej oraz czynne uczestnictwo w tworzeniu europejskiej przestrzeni edukacyjnej, traktuje jako podstawową społeczną rolę Uczelni dziś i w przyszłości.
Od początku istnienia Uczelni funkcję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej we Włocławku pełni prof. zw. dr hab. Krzysztof A. Kuczyński.
Władze PWSZ dbają przede wszystkim o rozwój dydaktyczno – naukowy poprzez pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanej kadry dydaktyczno-naukowej, dostosowanie kierunków kształcenia i programów nauczania do potrzeb lokalnego i regionalnego rynku pracy oraz do oczekiwań pracodawców. Rozszerzanie oferty kształcenia na kierunkach i specjalnościach, na które istnieje obecnie i będzie istnieć w przyszłości lokalne i regionalne zapotrzebowanie rynku pracy jest gwarancją zwiększenia roli i atrakcyjności inwestycyjnej Włocławka i regionu.